Starożytny chiński filozof Lao Tsy powiedział kiedyś, że: „Idealny człowiek oddycha tak, jakby nie oddychał”.
Do życia niezbędne nam są 3 rzeczy: woda, jedzenie i
powietrze. Która z nich jest najważniejsza? Możemy wytrzymać bez pokarmu przez
kilka tygodni, a bez z wody przez kilka dni. Jednak bez powietrza przeżyjemy
tylko kilka minut. Jeśli porównamy istotność każdego z tych elementów dla
naszego przetrwania, powietrze staje się o wiele ważniejsze niż woda czy pokarm.
Wszyscy wiemy, jak ważna jest jakość powietrza, którym
oddychamy. Smog, zanieczyszczenie środowiska i powietrze gorszej jakości
negatywnie wpływają na nasze zdrowie. Jednak co z ilością powietrza? Nie jest
to powszechnie znany fakt, ale nadmierne oddychanie również może mieć negatywny
wpływ na nasze zdrowie. Prawidłowy oddech jest cichy w czasie spoczynku usta
pozostają wówczas zamknięte, a wdech i wydech są niesłyszalne. Prawidłowy
oddech jest regularny i spokojny, bez westchnień czy pociągania nosem. Prawidłowego
oddechu nie widać ani nie słychać. Jest niezauważalny.
Nieprawidłowy oddech z kolei jest głośny, ciężki, widoczny i
nieregularny. Jest pełen wysiłku, a przecież oddychania nie powinno sprawiać
nam trudności. Kiedy oddychamy przez usta, nabieramy więcej powietrza, ale
nasze ciało otrzymuje mniej tlenu.
Może to być sprzeczne z tym, co powszechnie wiadomo, Jednak
w związku z efektem Bohra, powyższe zdanie nabiera sensu. Blada twarz, worki
pod oczami, zatkany nos, astma, chrapanie, problemy behawioralne, słaba
koncentracja, nieprawidłowy rozwój twarzoczaszki - wszystko to może wynikać z
nieprawidłowych wzorców oddechowych.
Jak rozpoznać nawyk nadmiernego oddychania?
U dzieci nadmierne oddychanie przejawia się subtelnie. Często jest ono ukryte i dlatego trudno jest je zauważyć. Typowymi objawami nadmiernego oddychania u dzieci, nastolatków i dorosłych, są:
- oddychanie przez usta,
- słyszalny oddech w czasie spoczynku,
- regularne wzdychanie,
- w częste wzdychanie nosem,
- nieregularny oddech,
- nieświadome wstrzymywanie oddechu,
- nabieranie dużych wdechów przed mówieniem,
- ziewanie z dużymi oddechami,
- wyraźne ruchy klatki piersiowej,
- ruch ramion podczas oddychania,
- wyraźne ruchy oddechowe,
- wytężony oddech,
- ciężki oddech w nocy.
Jak zatem powinniśmy oddychać?
W procesie oddychania fundamentalną rolę odgrywa zarówno
tlen, jaki dwutlenek węgla. Podczas gdy w świeżym powietrzu znajduje się
niewyczerpane źródło tlenu, dwutlenek węgla musi zostać wyprodukowany i
przechowany przez organizm. Wbrew powszechnemu przekonaniu nie każdy tlen jest
dobry i nie każdy dwutlenek węgla jest zły. Na przykład zbyt zbyt mało
dwutlenku węgla wpływa na to, w jaki sposób organizm wykorzystuje tlen. Do
normalnego zdrowego funkcjonowania niezbędne jest utrzymanie obu tych gazów na
określonym poziomie.
Dwutlenek węgla rozluźnia mięśnie gładkie, które otaczają
drogi oddechowe, tętnice i naczynia włosowate. Podczas normalnego oddychania 5n
litrami powietrza na minutę, parcjalne ciśnienie dwutlenku węgla wynosi 40
mmHg. Każdy spadek tętniczego dwutlenku węgla o 1 mmHg powoduje 2-procentowe zmniejszenie
dopływu krwi do mózgu. Innymi słowy, dotlenienie mózgu twojego dziecka znacznie
się zmniejsza, kiedy ono ciężko oddycha.
Objawy przewlekłej hiperwentylacji:
- Neurologiczne: lekkie zawroty głowy, słaba koncentracja, zaniki pamięci, omdlenia, ból głowy, niepokój, napięcie, drętwienie, mrowienie, drżenie rąk i nóg, drażliwość, brak jasności umysłu, ataki paniki, przerywany sen, stres.
- Serce: palpitacje, przyspieszone lub nieregularne tętno, ból w okolicy klatki piersiowej.
- Układ oddechowy: świszczący oddech, duszności, kaszel, częste ziewanie, chrapanie, bezdech senny.
- Układ pokarmowy: refluks przełyku, zgaga, aerofagia.
- Inne objawy: egzema, suchość w ustach, zmęczenie, zakłócenia snu, moczenie nocne, wady zgryzu.
Prawidłowe oddychanie powinno być zawsze wykonywane przez nos (wdech i wydech), który pełni niezmiernie
ważną funkcję (m.in. oczyszcza i ogrzewa powietrze), powinno być ciche, spokojne i niemalże niewidoczne. Takie oddychanie może mieć zatem wpływ
na takie aspekty zdrowia, jak:
- Zęby i brzydki oddech,
- Wyniki sportowe;
- Walory estetyczne;
- Sen, skupienie i poziom energii,
- Prawidłowa postawa.
